Thẩm định giá khác định giá tham khảo thế nào
- Gắn với mục đích và thời điểm. Chứng thư chỉ có giá trị sử dụng đúng mục đích, đúng tài sản ghi trong hợp đồng thẩm định và trong thời hạn hiệu lực. Theo chuẩn mực hiện hành, thời hạn này không quá 6 tháng kể từ ngày phát hành.
- Có căn cứ kiểm chứng được. Thẩm định viên khảo sát thực tế, đối chiếu hồ sơ pháp lý, thu thập thông tin thị trường và ghi rõ phương pháp, giả thiết đã dùng.
- Có người chịu trách nhiệm. Doanh nghiệp và thẩm định viên chịu trách nhiệm về kết quả theo quy định của pháp luật.
Trường hợp pháp luật yêu cầu hoặc dẫn chiếu đến thẩm định giá
- Tài sản công và mua sắm bằng vốn nhà nước. Khi bán, thanh lý, cho thuê tài sản công hay mua sắm bằng vốn nhà nước mà pháp luật liên quan yêu cầu, việc thẩm định giá do doanh nghiệp thẩm định giá hoặc Hội đồng thẩm định giá của Nhà nước thực hiện theo Luật Giá.
- Thi hành án dân sự. Theo Luật Thi hành án dân sự 2025, có hiệu lực từ 01/7/2026, sau khi kê biên tài sản, chấp hành viên ký hợp đồng với doanh nghiệp thẩm định giá, trừ khi các đương sự đã thỏa thuận được giá bằng văn bản. Kết quả được dùng làm giá khởi điểm để đấu giá.
- Tranh chấp tại tòa án. Bộ luật Tố tụng dân sự cho phép đương sự thỏa thuận về giá tài sản tranh chấp hoặc thỏa thuận chọn tổ chức thẩm định giá; khi không thống nhất được, tòa án có thể ra quyết định định giá.
- Góp vốn bằng nhà đất vào doanh nghiệp. Luật Doanh nghiệp 2020 cho phép tài sản góp vốn được các thành viên, cổ đông sáng lập định giá theo nguyên tắc đồng thuận hoặc do tổ chức thẩm định giá định giá. Nếu tài sản bị định giá cao hơn giá trị thực tế, các thành viên, cổ đông sáng lập đã định giá phải liên đới góp bù phần chênh lệch, nên một chứng thư độc lập giúp giảm rủi ro.
- Cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước. Việc xác định giá trị doanh nghiệp và tài sản, trong đó có nhà đất, thực hiện theo quy định riêng về vốn nhà nước tại doanh nghiệp, thường cần đơn vị tư vấn định giá đủ điều kiện.
Không bắt buộc nhưng nên có chứng thư
- Vay thế chấp. Ngân hàng tự xác định giá trị tài sản bảo đảm theo quy chế của mình; nhiều ngân hàng yêu cầu chứng thư từ doanh nghiệp thẩm định giá trong danh sách hợp tác. Đây là trường hợp phổ biến nhất với người mua nhà.
- Mua bán, chuyển nhượng. Luật không buộc thẩm định khi mua bán giữa cá nhân, nhưng với tài sản giá trị lớn hoặc pháp lý phức tạp, chứng thư giúp hai bên có căn cứ chung trước khi đặt cọc.
- Chia tài sản khi ly hôn, chia thừa kế. Các bên được tự thỏa thuận giá. Khi nhiều người cùng hưởng, một chứng thư độc lập giúp phân chia minh bạch và hạn chế tranh chấp kéo dài.
- Chứng minh tài chính, đầu tư, xử lý nợ. Hồ sơ du học, xin thị thực hay tái cơ cấu khoản nợ thường cần một con số có căn cứ do bên thứ ba lập.
Trước khi yêu cầu thẩm định
- Xác định mục đích và nơi tiếp nhận, chẳng hạn ngân hàng, tòa án hay cơ quan nào, để ghi đúng vào hợp đồng thẩm định.
- Hỏi nơi tiếp nhận có yêu cầu doanh nghiệp thẩm định giá cụ thể hay mẫu báo cáo riêng không.
- Chuẩn bị hồ sơ: giấy chứng nhận, giấy tờ nhân thân, bản vẽ, giấy phép xây dựng nếu có.
- Canh thời điểm: làm quá sớm thì chứng thư có thể hết hiệu lực trước khi bạn dùng đến.
Ghi nhớ: theo Luật Giá, chứng thư là một trong những cơ sở để các bên xem xét, quyết định giá tài sản. Nó không phải lời cam kết rằng căn nhà sẽ bán được đúng con số đó.
Nguồn tham khảo
- Luật Giá 2023 (Luật số 16/2023/QH15) – Chương VI: Thẩm định giá
- Luật Giá 2023 – Điều 55: Chứng thư thẩm định giá và báo cáo thẩm định giá
- Văn bản hợp nhất 25/VBHN-VPQH Luật Giá (gồm sửa đổi tại Luật số 140/2025/QH15)
- Thông tư 30/2024/TT-BTC – Chuẩn mực thẩm định giá Việt Nam (gồm chuẩn mực về hồ sơ thẩm định giá)
- Đại biểu Nhân dân – Chuẩn mực về thẩm định giá bất động sản (Thông tư 42/2024/TT-BTC)
- Luật Thi hành án dân sự 2025 – Điều 82: Thẩm định giá, xác định giá tài sản kê biên
- Luật Doanh nghiệp 2020 – Điều 36: Định giá tài sản góp vốn
- Tạp chí Luật sư Việt Nam – Biện pháp định giá, thẩm định giá tài sản theo Điều 104 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015