Khi tính chuyện mua nhà, hầu hết mọi người chỉ nhìn vào giá bán. Nhưng từ lúc đặt cọc đến khi dọn vào ở, còn rất nhiều khoản chi khác ít được nhắc đến. Cộng lại, chúng có thể chiếm một phần đáng kể ngân sách. Lập kế hoạch sớm giúp bạn không bị động vào phút cuối.
Thuế và lệ phí khi sang tên
Đây là nhóm chi phí gắn với việc chuyển quyền sở hữu nhà đất. Bạn cần nắm rõ từng khoản và người chịu khoản đó:
- Lệ phí trước bạ: 0,5% giá tính lệ phí, người mua thường là bên nộp khi đăng ký sang tên.
- Thuế thu nhập cá nhân: 2% giá chuyển nhượng. Theo luật, bên bán là người nộp, nhưng trên thực tế hai bên hay thỏa thuận ai chịu khoản này.
- Phí công chứng hợp đồng mua bán: tính theo giá trị hợp đồng, theo biểu phí của Bộ Tài chính.
- Phí thẩm định hồ sơ, cấp giấy chứng nhận: mức thu tùy từng tỉnh, thành phố.
Ví dụ, với căn nhà chuyển nhượng giá 2 tỷ đồng và giá tính lệ phí cũng là 2 tỷ đồng, riêng lệ phí trước bạ đã là 10 triệu đồng. Nếu bạn nhận chịu luôn thuế thu nhập cá nhân 2%, khoản này thêm 40 triệu đồng nữa. Vì vậy, hãy ghi rõ trong hợp đồng đặt cọc bên nào nộp khoản nào để tránh tranh cãi về sau.
Chi phí riêng của căn hộ mới
Mua căn hộ mới, bạn cần chuẩn bị thêm kinh phí bảo trì bằng 2% giá bán. Khoản này dùng để bảo trì phần sở hữu chung của tòa nhà về lâu dài. Với căn hộ giá 2 tỷ đồng, kinh phí bảo trì là 40 triệu đồng, một con số nhiều người không tính trước.
Sau khi dọn vào, mỗi tháng bạn còn trả phí quản lý, tính theo m² diện tích căn hộ. Mức phí khác nhau giữa các dự án. Ngoài ra còn có phí gửi xe, tiền điện, nước và các tiện ích như hồ bơi, phòng tập nếu tòa nhà thu phí riêng. Đây là những khoản đều đặn, cần đưa vào ngân sách sinh hoạt hằng tháng.
Chi phí khi vay ngân hàng
Nếu mua nhà bằng vốn vay, ngoài tiền lãi, bạn còn gặp thêm một số khoản khác:
- Phí thẩm định tài sản trước khi ngân hàng xét duyệt khoản vay.
- Bảo hiểm khoản vay hoặc bảo hiểm tài sản, tùy chính sách từng ngân hàng.
- Phí trả nợ trước hạn nếu bạn muốn tất toán khoản vay sớm.
Lãi suất ưu đãi thường chỉ áp dụng giai đoạn đầu, sau đó chuyển sang thả nổi. Trước khi ký hợp đồng tín dụng, hãy hỏi rõ cách tính lãi sau ưu đãi, điều kiện trả nợ trước hạn và các loại bảo hiểm có bắt buộc hay không.
Sửa chữa, nội thất và chuyển nhà
Nhà cũ hiếm khi vào ở được ngay. Sơn lại, chống thấm, thay hệ thống điện nước hay cải tạo bếp, nhà vệ sinh có thể tốn nhiều hơn dự kiến, nhất là khi chỉ phát hiện hư hỏng sau lúc đã nhận nhà. Căn hộ mới bàn giao thô hoặc hoàn thiện cơ bản cũng cần thêm một khoản cho nội thất.
Những việc nhỏ như thuê xe chuyển nhà, lắp đặt hoặc sang tên đồng hồ điện, nước, kéo lại đường mạng tuy không lớn, nhưng cộng dồn lại vẫn đáng kể.

Lời khuyên: Ngoài số tiền trả cho người bán, hãy để riêng một khoản cho thuế, phí và chi phí phát sinh. Lập bảng liệt kê từng mục, ghi rõ khoản nào bạn chịu, khoản nào bên bán chịu, rồi đối chiếu với hợp đồng trước khi ký.
Lập kế hoạch thế nào cho đủ
- Liệt kê toàn bộ chi phí theo bốn nhóm: thuế phí sang tên, chi phí căn hộ, chi phí vay, sửa chữa và chuyển nhà.
- Hỏi trước mức thu tại văn phòng công chứng, cơ quan đăng ký đất đai ở địa phương và ngân hàng bạn định vay.
- Thỏa thuận rõ với bên bán ai nộp thuế thu nhập cá nhân và các khoản phí khác, rồi ghi vào hợp đồng.
- Không dùng quỹ dự phòng sinh hoạt để bù vào các khoản này.
Một kế hoạch chi tiết không làm căn nhà rẻ đi, nhưng giúp bạn tránh cảnh phải vay nóng hay trì hoãn sang tên chỉ vì thiếu vài chục triệu đồng vào phút chót.
Ban biên tập Citics